Με αφορμή τη σημερινή επέτειο.
Λέγεται ότι η επιστήμη της Ιστορίας απεχθάνεται την ξερή παράθεση γεγονότων ως αντιεπιστημονική και προφανώς είναι έτσι. Σήμερα πάντως θα υποκύψω στον πειρασμό! Έχουμε και λέμε:
Καλοκαίρι 1973. Ο Δικτάτορας αναγνωρίζοντας την πολιτική αδυναμία και τα ανυπέρβλητα αδιέξοδα στα οποία περιήλθε το καθεστώς του και ο ίδιος, έρχεται σε επαφή με τον Σπυρίδωνα Μαρκεζίνη προκειμένου να σχηματιστεί πολιτική κυβέρνηση. Ταυτόχρονα αποφασίζεται η άρση του στρατιωτικού νόμου και η χορήγηση αμνηστίας στους καταδικασμένους ή φυλακισμένους για πράξεις εναντίον της χούντας.
Ο Μαρκεζίνης διορίζεται στις 8 Οκτωβρίου και προσπαθεί να αυτονομηθεί απ΄το καθεστώς για λόγους αξιοπιστίας τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό. Εντούτοις 12 στα 39 μέλη της κυβερνήσεώς του ήσαν παλαιότερα υπουργοί της Χούντας.
Σκοπός του Δικτάτορα και του Μαρκεζίνη είναι η μετάβαση σε πολιτική ομαλότητα και η διενέργεια ελεύθερων και δημοκρατικών εκλογών.
Οι διευρυμένες ελευθερίες, έπειτα από χρόνια καταπίεσης, δημιουργούν έκρηξη αντιδικτατορικών εκδηλώσεων, με κορωνίδα την εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβρη του 1973. Η καταστολή της εξέγερσης αφήνει πίσω της επισήμως 23 νεκρούς. Η βίαιη στρατιωτική καταστολή αφαιρεί απ' το καθεστώς τα όποια ψήγματα αξιοπιστίας είχε περί ελευθέρων εκλογών. Η νομιμοποίηση της διαδικασίας φάνταζε αδύνατη και το πείραμα Παπαδόπουλου - Μαρκεζίνη φαινόταν καταδικασμένο.
Το καθεστώς Παπαδόπουλου κλονίζεται συθέμελα. Κυρίως όμως λόγω των ενδοκαθεστωτικών αντιδράσεων. Για τη μετάβαση στην κυβέρνηση Μαρκεζίνη Ο Παπαδόπουλος είχε αποδυναμώσει τη θέση των συνεργατών του, πλην του ταξιάρχου Ιωαννίδη, διοικητή της τότε ΕΣΑ, θεωρώντας προφανώς τη στρατιωτική αστυνομία ως εγγυήτρια δύναμη της ομαλής μετάβασης στην πολιτική εξουσία.
Η ρήξη όμως λόγω των γεγονότων του Πολυτεχνείου ήταν αναπόφευκτη. Στις 25 Νοεμβρίου ο "εγγυητής της ομαλότητας" κατά τον Παπαδόπουλο ταξίαρχος Ιωαννίδης (μετά από προετοιμασία φυσικά) μαζί με τον διοικητή της 1ης Στρατιάς στρατηγό Γκιζίκη ηγείται μερίδας χουντικών που αντιτίθενται στην πολιτικοποίηση του καθεστώτος, ανατρέπει τον Παπαδόπουλο και με "ΠτΔ" τον Γκιζίκη ορκίζει ελεγχόμενη κυβέρνηση μη στρατιωτικών. Η καταστολή που ακολουθεί είναι ίσως η πιο άγρια απ' το 1967.
Οι χειρισμοί του υπερεθνικιστή Ιωαννίδη στην Κύπρο είναι γνωστοί (Ανατροπή και απόπειρα δολοφονίας του Μακάριου τον Ιούλιο του 1974, ανάθεση ουσιαστικά της εξουσίας στη μαριονέτα και άλλοτε ήρωα της ΕΟΚΑ, που λεγόταν Νίκος Σαμψών). Δίνουν την αφορμή στην Τουρκία να πραγματοποιήσει την εισβολή στην Κύπρο και δεδομένου ότι οι συνωμότες σε Ελλάδα και Κύπρο αποδεικνύονται πλήρως ανίκανοι να αντιδράσουν, δημιουργείται μια εθνική καταστροφή, μια εθνική ταπείνωση και ένα εθνικό πρόβλημα που δεν έχει επιλυθεί ως σήμερα, 41 χρόνια μετά...
Ερώτημα (σε όσους δε βαρέθηκαν να διαβάσουν ως εδώ): Αν είχε ολοκληρωθεί η πορεία προς τις εκλογές το φθινόπωρο του 1973, θα είχαμε την τραγωδία της Κύπρου; Ίσως ναι αλλά αργότερα, αν είχε δρομολογηθεί απ΄τις "μεγάλες δυνάμεις" θα πουν κάποιοι, ίσως όχι θα πουν κάποιοι άλλοι.
Τα ερωτήματα και οι υποθέσεις όμως σε ήδη διαμορφωμένα ιστορικά γεγονότα είναι μάλλον αντιπαραγωγικά και ξεφεύγουν απ΄τον ιστορικό προβληματισμό. Πάντως δεν μπορούν να μην ερεθίσουν τον προβληματισμό που θα μπορούσε να έχει μια μη επιστημονική αλλά κοινή λογική.
17 Νοεμβρίου 2015
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου